Engifer, ógleði og verkir

Engifer, ógleði og verkir

Engifer (Zingiber officinale) er ekki einungis eitt þekktasta krydd í heimi, lækningamáttur hans hefur verið þekktur frá örófi alda en hann er t.d. algengur í aldagömlum kínverskum jurtaformúlum. Engifer hefur fjölbreyttan lækningamátt og undanfarna áratugi hefur hann verið vinsælt viðfangsefni  vísindamanna, en þegar skoðaðir eru gagnabankar á netinu má finna hátt í 1800 rannsóknir á lækningamætti hans. Margar þessar rannsóknir staðfesta hefðbundna notkun engifers til lækninga en hann þykir t.d. bólgueyðandi, verkjastillandi, vöðvaslakandi og bakteríudrepandi og er talinn góður fyrir eftirfarandi kvilla:

  • uppþemba, ristilkrampi, vindverkir, sýkingar í meltingarvegi og matareitranir

  • morgunógleði, bílveiki, sjóveiki, ógleði eftir skurðaðgerðir og vegna krabbameinslyfja
  • hósti, hálsbólga, kvef, flensa, astmi og kaldar hendur og fætur
  • liðverkir og gigtarsjúkdómar
  • tíðaverkir og mígreni

Í kínverskum grasalækningum er gerður greinarmunur á virkni engifers eftir því hvort hann er þurrkaður eða ferskur. Þurrkaður engifer þykir betri fyrir liðverki, ógleði og vindverki ásamt því að örva blóðflæði en ferskur engifer er talin betri fyrir hósta, kvef og flensu og sýkingar í meltingarvegi. Í grasalækningum er sjaldnast unnið með eina jurt í einu heldur er nokkrum tegundum jurta blandað saman til að ná fram sem mestum áhrifum. Það hefur lengi verið þekkt að engifer ýtir undir virkni annarra jurta m.a. með því að örva blóðflæði, en talið er að engifer sé í allt að helmingi allra kínverskra jurtaformúlna.

Engiferte fyrir kvef og flensu

½ dl af ferskum engifersafa

safi úr ½ sítrónu eða límónu

hnífsoddur af cayennepipar

lífrænt hunang eftir smekk

Pressið safa úr stórri engiferrót í safapressu. Setjið engifersafa í stóran bolla og hellið heitu vatni á. Bætið við sítrónusafa og cayennepipar og sætið með hunangi eftir smekk. Drekkið 4-6 bolla á dag. Ef ekki er til safarpressa saxið smátt eða rífið ca. 7-10 cm af rótinni í bolla og hellið heitu vatni á. Látið standa með loki yfir í 1 klst. áður en sítrónu, cayennepipar og hunangi er bætt við og drukkið. Ferskur engifersafi geymist auðveldlega í ísskáp í nokkra daga.

Rannsóknir

Rannsóknir á samtals 415 konum hafa staðfest að engifer dregur umtalsvert úr tíðaverkjum en sumar þessara rannsókna sýndu að engifer var jafn áhrifaríkur og hefðbundin verkjalyf.  Einnig hafa nokkrar rannsóknir sýnt verkjastillandi og bólgueyðandi áhrif engifers á liðverki, sérstaklega slitgigt og að auki hafa rannsóknir leitt í ljós að hann dregur úr verkjum tengdum mígreniköstum. Í kínverskum heimildum er varað við notkun engifers á meðgöngu en klínískar rannsóknir á yfir 900 konum sem tóku 1000-2000 mg af engifer á dag hafa ekki leitt í ljós nein skaðleg áhrif, en sýnt þykir að engifer dregur úr ógleði og uppköstum á meðgöngu. Áhrif engifers á ógleði vegna krabbameinslyfja hafa líka tölvert verið rannsökuð en niðurstöður hafa sýnt bæði jákvæð og engin marktæk áhrif. Rannsókn frá 2013 á 576 manns leiddi t.d. í ljós jákvæð áhrif engifers á ógleði vegna krabbameinslyfja en þar var skammtastærðin 500-1000 mg á dag. Allar ofangreindar rannsóknir hafa verið klínískar þ.e. gerðar á mönnum en þar að auki hafa verið gerðar ótalmargar rannsóknir á áhrifum engifers í tilraunaglösum og á dýrum. Þessar rannsóknir hafa meðal annars leitt í ljós að engifer getur lækkað blóðþrýsting, blóðsykur og kólesteról ásamt því að hafa andoxandi áhrif og bakteríu-, veiru og sveppadrepandi áhrif. Engifer hefur síðast en ekki síst hamlandi áhrif á vöxt krabbameinsfrumna.

Skammtar

Engiferhylki fást í mismunandi styrkleika í heilsubúðum. Morgunógleði 250 mg tvisvar til fjórum sinnum á dag. Tíðaverkir 1000 mg tvisvar á dag. Við öðrum kvillum 500 mg hylki allt að átta sinnum á dag. Engiferduft ½-2 tsk á dag. Fersk engiferrót 3-5 g þrisvar á dag sem te eða ½ dl af ferskum safa 4-6 sinnum á dag. Ekki er ráðlagt að sjóða ferska engiferrót heldur hella upp á hana eins og hefðbundið te því við suðu eyðileggjast mikilvægar ilmkjarnaolíur sem eru m.a. bakteríu- og veirudrepandi. Anna Rósa framleiðir tinktúruna Túrmerik og engifer.

Varúð

Þekkt er að stórir skammtar af engifer geta valdið meltingartruflunum s.s. brjóstsviða.  Mjög stórir skammtar af ferskum engifersafa geta valdið munnþurrki, særindum í hálsi, blóðnösum og nýrnabólgum.

Heimildir

Botanical Safety Handbook. 2013. AHPA (American Herbal Products Association). 2. útg. CRC Press, Florida, USA.

Ding M, Leach M, Bradley H. The effectiveness and safety of ginger for pregnancy-induced nausea and vomiting: a systematic review. Women Birth. 2013 Mar;26(1):e26-30. doi: 10.1016/j.wombi.2012.08.001. Epub 2012 Aug 28.

Drozdov VN, Kim VA, Tkachenko EV, Varvanina GG. Influence of a specific ginger combination on gastropathy conditions in patients with osteoarthritis of the knee or hip. J Altern Complement Med. 2012 Jun;18(6):583-8. doi: 10.1089/acm.2011.0202.

Ghayur MN, Gilani AH, Afridi MB, Houghton PJ. Cardiovascular effects of ginger aqueous extract and its phenolic constituents are mediated through multiple pathways. Vascul Pharmacol. 2005 Oct;43(4):234-41. Epub 2005 Sep 12.

Halder A. Effect of progressive muscle relaxation versus intake of ginger powder on dysmenorrhoea amongst the nursing students in Pune. Nurs J India. 2012 Jul-Aug;103(4):152-6.

Jenabi E. The effect of ginger for relieving of primary dysmenorrhoea. J Pak Med Assoc. 2013 Jan;63(1):8-10.

Marx WM, Teleni L, McCarthy AL, Vitetta L, McKavanagh D, Thomson D, Isenring E. Ginger (Zingiber officinale) and chemotherapy-induced nausea and vomiting: a systematic literature review. Nutr Rev. 2013 Apr;71(4):245-54. doi: 10.1111/nure.12016. Epub 2013 Mar 13.

Mehdi M, Farhad G, Alireza ME, Mehran Y. Comparison Between the Efficacy of Ginger and Sumatriptan in the Ablative Treatment of the Common Migraine. Phytother Res. 2013 May 9. doi: 10.1002/ptr.4996. [Epub ahead of print]

Nicoll R, Henein MY. Ginger (Zingiber officinale Roscoe): a hot remedy for cardiovascular disease? Int J Cardiol. 2009 Jan 24;131(3):408-9. Epub 2007 Nov 26.

Ozgoli G, Goli M, Moattar F. Comparison of effects of ginger, mefenamic acid, and ibuprofen on pain in women with primary dysmenorrhea. J Altern Complement Med. 2009 Feb;15(2):129-32. doi: 10.1089/acm.2008.0311.

Palatty PL, Haniadka R, Valder B, Arora R, Baliga MS. Ginger in the prevention of nausea and vomiting: a review. Crit Rev Food Sci Nutr. 2013;53(7):659-69. doi: 10.1080/10408398.2011.553751.

Rahnama P, Montazeri A, Huseini HF, Kianbakht S, Naseri M. Effect of Zingiber officinale R. rhizomes (ginger) on pain relief in primary dysmenorrhea: a placebo randomized trial. BMC Complement Altern Med. 2012 Jul 10;12:92. doi: 10.1186/1472-6882-12-92.

Ryan JL, Heckler CE, Roscoe JA, Dakhil SR, Kirshner J, Flynn PJ, Hickok JT, Morrow GR. Ginger (Zingiber officinale) reduces acute chemotherapy-induced nausea: a URCC CCOP study of 576 patients. Support Care Cancer. 2012 Jul;20(7):1479-89. doi: 10.1007/s00520-011-1236-3. Epub 2011 Aug 5.

Terry R, Posadzki P, Watson LK, Ernst E. The use of ginger (Zingiber officinale) for the treatment of pain: a systematic review of clinical trials. Pain Med. 2011 Dec;12(12):1808-18. doi: 10.1111/j.1526-4637.2011.01261.x. Epub 2011 Nov 4.

Thomson M, Corbin R, Leung L. Effects of ginger for nausea and vomiting in early pregnancy: a meta-analysis. J Am Board Fam Med. 2014 Jan-Feb;27(1):115-22. doi: 10.3122/jabfm.2014.01.130167.

2018-05-22T21:35:30+00:00