Sveppir – hvað gera þeir?

Sveppir – hvað gera þeir?

Margar sveppategundir hafa alla tíð verið notaðir matar, en ekki allir vita að sumir sveppir hafa líka verið notaðir til lækninga öldum saman. Mikil hefð er fyrir notkun sveppa til lækninga í Asíu en undanfarna áratugi hafa þeir einnig náð vinsældum á vesturlöndum og eru núna vinsælt rannsóknarefni vísindamanna. Áður fyrr voru sveppir eingöngu tíndir villtir og voru sumir þeirra sjaldgæfir og ákaflega verðmætir. Í dag eru sveppir hinsvegar ræktaðir í tugþúsundum tonna ár hvert bæði til manneldis og í fæðubótarefni. Í þessari grein verður fjallað um þrjár tegundir sveppa sem hafa verið hvað vinsælastir undanfarin ár: reishi, shiitake og maitake. Allir eiga þeir að það sameiginlegt að þykja styrkja ónæmiskerfið og hafa verið tölvert rannsakaðir í tengslum við krabbameinsmeðferðir.

Reishi

Í Kína á öldum áður þótti reishi-sveppurinn (Ganoderma lucidum) auka langlífi, en hann var sjaldgæfur og því fengu eingöngu keisarinn og hirð hans að njóta hans. Í Japan er notkun reishi samhliða annarri krabbameinsmeðferð viðkennd af japanska heilbrigðisráðuneytinu en reishi sveppurinn er talinn auka áhrif hefðbundinnar lyfjameðferðar við krabbameini og draga úr aukaverkunum hennar. Reishi er einnig talinn hafa jafnvægisstillandi áhrif á ónæmiskerfið og hefur verið notaður gegn sjálfsofnæmissjúkdómum líkt og liðagigt, MS og lúpus og einnig lifrarbólgu B og C, vefjagigt, HIV/AIDS og herpes vírus.

  • styrkir og kemur jafnvægi á ónæmiskerfið

  • langvarandi bronkítis, astmi og hósti
  • styrkir hjarta- og æðakerfi
  • hár blóðþrýstingur, hátt kólesteról, hár blóðsykur
  • styrkir og verndar lifur
  • svefnleysi, stress, kvíði
  • bakteríu-, sveppa- og vírusdrepandi
  • krabbamein

Shiitake

Shiitake sveppir (Lentinula edodes) fást bæði ferskir og þurrkaðir í matvörubúðum hérlendis. Extrakt kallaður Lenantin sem unninn er úr shiitake sveppum og gefinn er í sprautuformi, er viðkennt lyf í Japan og er notað við krabbameini, HIV og lifrarbólgu B og C. Extrakt kallaður LEM er hinsvegar algengur í töfluformi í Asíu og Bandaríkjum.

  • hátt kólesteról

  • styrkir og verndar lifur
  • styrkir ónæmiskerfið
  • kvef og bronktítis
  • krabbamein

Maitake

Maitake sveppurinn (Grifola frondosa) hefur þó nokkuð verið rannsakaður við krabbameini en aðallega þó í tilraunaglösum eða á dýrum. Í flestum tilfellum er verið að rannsaka einangrað efni í sveppnum sem kallast maitake-D-fraction.

  • styrkir og kemur jafnvægi á ónæmiskerfið

  • bakteríu-, sveppa- og vírusdrepandi
  • hátt kólesteról
  • hár blóðsykur
  • krabbamein

Vörur sem innihalda lífrænt sveppaduft

Anna Rósa framleiðir eftirfarandi vörur sem innihalda sveppaduft:

Tilboðspakki – álag og svefnleysi

Tilboðspakki – kvíði og þunglyndi

Tilboðspakki – breytingaskeiðið

Tilboðspakki – kvef og flensa

Reishi sveppaduft

Lion’s Mane sveppaduft

Shiitake sveppaduft

Chaga sveppaduft

Turkey Tail sveppaduft

Skammtar

Ýmsar tegundir af hylkjum og dufti unnið úr ofangreindum sveppum fást í heilsubúðum hérlendis. Reishi: 3-12 g af dufti á dag. Shiitake: 6-16 g af dufti á dag. Maitake: 5-10 g af dufti á dag.

Varúð

Þeir sem eru með ofnæmi gegn sveppum mega ekki taka ofangreinda sveppi. Í stórum skömmtum geta þessir sveppir valdið meltingartruflunum og niðurgangi. Hætta skal notkun reishi a.m.k. einni viku fyrir skurðaðgerð. Konum með miklar tíðablæðingar er ekki ráðlagt að taka stóra skammta af reishi.

Heimildir

Botanical Safety Handbook. 2013. AHPA (American Herbal Products Association). 2. útg. CRC Press, Florida, USA.

Hobbs Christopher. 1995. Medicinal Mushrooms. Botanica Press, Tennessee, USA.

Rogers Robert. 2011. The Fungal Pharmacy. North Atlantic Books, California, USA.

Tillotsson Alan Keith. 2001. The One Earth Herbal Sourcebook. Kensington Books, New York, USA.

Winston David og Kuhn.M. 2008. Herbal Therapy and Supplements. Lippincott Williams and Wilkins, PA, USA.

2018-11-19T20:48:26+00:00